Wat betekent een hard fork?

Als je het nieuws rond cryptocurrency een beetje volgt weet je dat een hard fork best voor wat sensatie kan zorgen, maar wat is een hard fork nu eigenlijk en waarom krijgt het altijd zoveel aandacht? Dat vertellen we je in dit artikel. Een hard fork begint eigenlijk altijd met een meningsverschil tussen de gebruikers van een cryptocurrency.

Een verandering in het protocol

Waarschijnlijk weet je al wel redelijk hoe blockchain werkt. Als je dat nog niet weet kun je hier een Blockchain uitleg vinden in onze kennisbank. De blockchain houdt alle transacties bij en zorgt dus dat alles veilig en betrouwbaar verloopt. Naast de blockchain is ook het protocol van een cryptocurrency belangrijk. Het protocol is een set regels waar iedereen zich aan hoort te houden. In het protocol staat bijvoorbeeld hoe groot een blok op de blockchain mag zijn en om de hoeveel minuten er een nieuw blok bij mag komen.

Een verandering in deze set van regels kan alleen door te forken. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen een soft fork en een hard fork. Bij een hard fork moeten de regels zo aangepast worden dat ze meer zullen toestaan. Bijvoorbeeld wanneer de blokgrootte aangepast wordt van 1MB naar 8MB. In dat geval moeten de regels versoepeld worden en moet er een hard fork plaatsvinden om dit bij te werken.

Niet iedereen is het altijd eens met een hard fork

Waar regels zijn, zijn ook mensen die graag de regels willen veranderen. Er zijn altijd verbeterpunten natuurlijk. Wanneer het protocol geüpdatet wordt, moeten de meeste gebruikers het daar wel mee eens zijn. Dit is vaak ook het geval, maar soms kan er een meningsverschil ontstaan. Wanneer een grote groep het oude protocol wil houden en een andere groep het nieuwe protocol wil gebruiken kan er een hard fork ontstaan. Bij een hard fork kan een groep gebruikers zich afsplitsen van de originele blockchain.

Misschien wel de bekendste hard fork is de hard fork bij Bitcoin op 1 augustus 2017. Toen splitste een groep zich af van Bitcoin en ontstond Bitcoin Cash. Het meningsverschil ging over de blokgrootte: de ene groep wilde de blokken groter maken om meer transacties te verwerken, de andere groep wilde vasthouden aan het oorspronkelijke ontwerp van Bitcoin.

Hoewel Bitcoin Cash na de fork veel aandacht kreeg, is de koers uiteindelijk flink gedaald. BCH bereikte eind 2017 een hoogtepunt van ruim $4.000, maar is sindsdien nooit meer in de buurt gekomen van die waarde. Begin 2026 schommelt BCH rond de $500, een fractie van het all-time high. Dat laat zien dat een hard fork geen garantie is voor succes op de lange termijn.

Bitcoin Cash kreeg in 2018 zelf ook te maken met een hard fork, waaruit Bitcoin SV (BSV) ontstond. Bitcoin SV werd gepusht door Craig Wright, die beweerde Satoshi Nakamoto te zijn (de bedenker van Bitcoin). Het project beloofde terug te keren naar de “originele visie” van Bitcoin met veel grotere blokken. In de praktijk is Bitcoin SV echter een van de slechtst presterende grote forks geworden. Het all-time high van BSV lag rond de $490 in april 2021, maar begin 2026 is de koers gedaald tot onder de $20, een daling van meer dan 95%. BSV is inmiddels van veel grote exchanges verwijderd en staat buiten de top 150 van cryptocurrencies. Een waarschuwend voorbeeld dat niet elke fork waarde behoudt.

Een ander bekend voorbeeld is de hard fork van Ethereum in 2016. Na een grote hack van The DAO (een vroeg DeFi project) werd de Ethereum blockchain teruggedraaid om de gestolen fondsen terug te halen. Niet iedereen was het hiermee eens, waardoor Ethereum Classic (ETC) ontstond als afsplitsing. De originele keten ging verder als het Ethereum (ETH) dat we vandaag de dag kennen.

Wat moet ik doen bij een hard fork?

Over het algemeen hoef je vrijwel niets te doen voor een hard fork. Zeker als je cryptocurrency bij een exchange staat, wordt dit meestal voor je geregeld. Het is echter niet vanzelfsprekend dat de exchange de hard fork ook zal ondersteunen. Je weet zeker dat je de munten op de nieuwe blockchain ook kunt claimen als je je munten in eigen beheer hebt.

Bij grote exchanges zoals Bitvavo, Bybit EU en OKX worden de meeste hard forks automatisch afgehandeld. Ze communiceren vooraf via e-mail en in de app of ze de fork ondersteunen en of je actie moet ondernemen. Houd deze communicatie altijd goed in de gaten.

Verdubbeling van je cryptocurrency

Wist je dat als je voor de hard fork beschikt over de cryptocurrency dat je na de fork op beide blockchains beschikt over de geforkte cryptocurrency? Even een voorbeeld van de Bitcoin/Bitcoin Cash hard fork. Als je voor 1 augustus 2017 beschikte over 1 BTC dan bestaat deze 1 BTC op de originele blockchain. Na de hard fork wordt er een kopie gemaakt van de blockchain, waarbij de kopie de Bitcoin Cash blockchain waarop nieuwe updates gedaan kunnen worden. Op beide blockchains bestaat jouw oude 1 BTC, alleen heet je BTC op de Bitcoin Cash blockchain geen Bitcoin meer, maar Bitcoin Cash. Dus heb je na de fork 1 BTC en 1 BCH. Daarom zie je voor een hard fork vaak een sterke prijsstijging.

Het is overigens afhankelijk van de situatie of beide blockchains gebruikt zullen worden. In sommige gevallen wordt de oude blockchain verstoten en wordt er alleen gebruik gemaakt van de nieuwe blockchain.

Wat gebeurt er met mijn wallet bij een hard fork?

Dit is een goede vraag en hangt echt af van de fabrikant of softwarebouwer van je wallet. Wanneer je een online wallet hebt bij een broker of exchange kun je daar terecht voor vragen. Bij een hard fork kun je dus het beste al het nieuws in de gaten houden en vooral de social media kanalen volgen van de cryptocurrency en de maker van je wallet.

Als je een hardware wallet hebt zoals een Ledger of Trezor, dan heb je je private keys in eigen beheer. Dit betekent dat je altijd toegang hebt tot je coins op beide blockchains na een fork. Je moet dan wel de juiste wallet software installeren die de nieuwe chain ondersteunt.

Soft fork vs hard fork

Naast een hard fork bestaat er ook een soft fork. Het verschil is belangrijk: bij een soft fork zijn de nieuwe regels “backwards compatibel”. Dit betekent dat gebruikers die hun software niet updaten nog steeds kunnen deelnemen aan het netwerk. Bij een hard fork is dat niet het geval en ontstaan er twee aparte blockchains als niet iedereen de update overneemt.

Een soft fork is dus een minder ingrijpende verandering. Een voorbeeld is de SegWit update bij Bitcoin in 2017, die het formaat van transacties aanpaste zonder de blockchain te splitsen. Hard forks zijn over het algemeen controversiëler omdat ze het netwerk kunnen opsplitsen in twee kampen.