Wat is Fiat geld?

Fiat geld is geld met de status als “wettig betaalmiddel”, gegeven door de valuta uitgever in een land. Het heeft een indirecte marktwaarde. In de meeste gevallen wordt het woord gebruikt voor papiergeld of munten met een nominale waarde. De valuta is afhankelijk van de economische waarde en de handhaving van de overheid. Fiat geld werd ingevoerd als vervanger van het goederengeld dat vroeger gebruikt werd, zoals specerijen of schelpen. De bekendste voorbeelden van fiat geld zijn de Euro, Amerikaanse dollar en de Britse Pond.

Geschiedenis van Fiat currency

De valuta ontstond in de 10e eeuw, nadat de vraag naar metalen valuta en de schaarste aan zilver bijdroegen aan de verandering van de betaalmethode. In de 18e eeuw begonnen de Amerikaanse koloniën, het continentale congres en Frankrijk kredietrekeningen te verstrekken om betalingen te regelen.

Na verloop van tijd werden de kredietrekeningen minder waard, en werden ze onbetrouwbaar, waardoor er ruimte was voor fiat geld om de waarde te behouden. In 1971 presenteerde president Richard Nixon een reeks economische maatregelen. De directe wisseling van dollars naar goud werd gestopt, omdat er steeds minder mijnbouw plaatsvond. Sindsdien hebben de meeste staten het fiat geld omarmd, maar heeft het eigenlijk geen achterliggende waarde (behalve het vertrouwen dat de overheid geeft).

Kenmerken van Fiat geld

• De valuta is gemakkelijk mee te nemen en te verplaatsen.
• Wereldwijd of binnen een land/zone geaccepteerd omdat het op zichzelf geen intrinsieke waarde heeft.
• Verdeelbaar in een aantal waarden om betalingen gemakkelijker te maken.
• Het aanbod is onbeperkt omdat de centrale banken eindeloze hoeveelheden kunnen bij printen.

Voordelen van fiat geld

Fiat geld is beheersbaar voor kredietverlening, renteverhouding en liquiditeit. Omdat het geen beperkte reserve heeft, is het aanbod en de waarde ervan goed meetbaar voor de centrale bank. Hierdoor wordt de uitwisseling ervan betrouwbaarder.

Waardevastheid is het belangrijkst. Er is slechts minimale dreiging van onvoorspelbare waardevermindering veroorzaakt door het aanbod. De distributie van fiat geld wordt gepland en gecontroleerd door de centrale bank van de desbetreffende valuta. Dus wanneer er een stijging is, is dit een direct gevolg van beslissingen door het regime.

Nadelen van fiat geld

Fiat geld is niet gelinkt aan een vaste activa. De waarde ervan is afhankelijk van het financieel beleid en wordt beheerst door de overheid. Roekeloze strategieën leiden dus tot prijsstijgingen zoals inflatie en hyperinflatie.

Financiële ineenstorting: In de geschiedenis zijn er gevallen geweest waarin economieën zijn ingestort, wat erop wijst dat de valuta enkele risico’s met zich meebrengt. Lees hier bijvoorbeeld wat er in Venezuela is gebeurd.

Maar ook dichter bij huis is inflatie voelbaar geweest. In 2022 en 2023 liep de inflatie in de eurozone op tot boven de 10%, waardoor de koopkracht van de euro flink daalde. Boodschappen, energie en huur werden in korte tijd aanzienlijk duurder.

Fiat geld versus cryptocurrency

Omdat beide valuta’s niet door een fysieke asset worden ondersteund zijn ze in die zin vergelijkbaar met elkaar. Maar er zijn fundamentele verschillen:

Een belangrijk verschil is het aanbod. Centrale banken kunnen onbeperkt fiat geld bijprinten, wat leidt tot inflatie. Bitcoin heeft daarentegen een vast maximum van 21 miljoen coins. Dit maakt Bitcoin in de ogen van veel investeerders een bescherming tegen de ontwaarding van fiat geld. Het is ook de reden waarom Bitcoin vaak “digitaal goud” wordt genoemd. Tegelijkertijd zijn cryptocurrencies veel volatieler dan fiat geld. De waarde van Bitcoin kan op één dag met meer dan 10% stijgen of dalen, terwijl de euro relatief stabiel blijft. Dit maakt crypto minder geschikt als dagelijks betaalmiddel, maar potentieel interessant als investering.

Stablecoins: de brug tussen fiat en crypto

Om het beste van beide werelden te combineren zijn er stablecoins ontwikkeld. Dit zijn cryptocurrencies die gekoppeld zijn aan de waarde van een fiat valuta, meestal de dollar. De bekendste voorbeelden zijn USDC (USD Coin) en EURC (de euro variant). Stablecoins bieden de snelheid en het gemak van crypto transacties, maar zonder de extreme prijsschommelingen. Ze worden veel gebruikt in de DeFi wereld en als tussenstap bij het handelen in crypto. Onder de Europese MiCA wetgeving worden stablecoins strenger gereguleerd om consumenten te beschermen.

CBDC’s: digitaal fiat geld

Centrale banken wereldwijd werken aan hun eigen digitale valuta’s, ook wel Central Bank Digital Currencies (CBDC’s) genoemd. De Europese Centrale Bank werkt aan de digitale euro, die het gemak van digitaal betalen moet combineren met de stabiliteit van fiat geld. Een CBDC verschilt fundamenteel van cryptocurrency: het wordt uitgegeven en gecontroleerd door de centrale bank, net als fysiek fiat geld. Voorstanders zien het als een modernisering van het betalingsverkeer. Tegenstanders vrezen voor minder privacy en meer overheidscontrole over financiële transacties.

Conclusie

Het is een zekerheid van de centrale bank van een land, dat fiat geld kan worden “geruild” voor goederen. Regeringen kunnen eventuele ernstige gevolgen tijdens een economische crisis stoppen en verminderen als ze te maken krijgen met onzekerheden. De waarde van fiat geld is afhankelijk van het vertrouwen van een land in de valuta uitgever. Fiat geld en cryptocurrency bestaan naast elkaar en vullen elkaar in toenemende mate aan. Fiat geld blijft essentieel voor de dagelijkse economie, terwijl cryptocurrency een alternatief biedt voor wie waarde wil opslaan buiten het traditionele financiële systeem. Met de opkomst van stablecoins en CBDC’s wordt de grens tussen beide werelden steeds dunner.