Beleg je 30 jaar in de S&P 500? Dan betaal je straks effectief 72% belasting onder Box 3

De discussie over Box 3 spitst zich toe op een fundamentele keuze: vermogensaanwasbelasting (VAB) of vermogenswinstbelasting (VWB).

Financieel analist Bert Slagter zet beide systemen naast elkaar en concludeert dat de VAB gunstig is voor spaarders, maar beleggers zwaar benadeelt bij het huidige tarief van 36%.

Zijn analyse laat zien dat een VAB van 36% voor een langetermijnbelegger in de S&P 500 gelijkstaat aan een VWB van maar liefst 72%.

Box 3: VAB vs. VWB - wie profiteert?

VAB is beter voor de spaarder
VWB is beter voor de belegger.
Zeker als je een lange horizon hebt.

Dat brengt ons bij een wezenlijke vraag:
Wat willen we stimuleren? Beleggen of sparen?

Hieronder een uitgebreide analyse 📊 pic.twitter.com/q1CzCceO0u

— Bert Slagter (@bslagter) February 27, 2026

Spaarder versus belegger: twee werelden

De vergelijking tussen VAB en VWB valt heel anders uit afhankelijk van wie je bent. Een spaarder met 100% spaargeld vaart het beste bij de VAB. Een belegger met 90% beleggingen is juist beter af met de VWB. Dat verschil wordt groter naarmate de beleggingshorizon langer is en het rendement hoger ligt.

Volgens econoom Bas Jacobs is de vermogensopbouw bij gelijke belastingopbrengsten gemiddeld gelijk in beide systemen. Slagter nuanceert dat: gemiddeld klopt het, maar de verschillen tussen individuele huishoudens zijn enorm.

Hij vergelijkt het met koopkrachtplaatjes die ook heel anders uitpakken voor alleenverdieners versus tweeverdieners. Bij een VAB systeem ligt het tarief iets lager dan bij VWB om dezelfde opbrengst te genereren. Het exacte verschil hangt af van de gemiddelde houdperiode en het gemiddelde rendement.

De grafieken vertellen het verhaal

Slagter visualiseert het omslagpunt tussen beide systemen in meerdere scenario’s. Bij een houdperiode van een jaar zijn VAB en VWB per definitie gelijk. Daarna is de VAB eerst gunstiger, tot een omslagpunt waar de VWB overneemt. In het scenario met een VAB van 27% en VWB van 36% ligt dat omslagpunt bij een looptijd van 10 jaar en een rendement van 10%. In het realistischere scenario met een VAB van 33% en VWB van 36% verschuift het omslagpunt naar 8 jaar en 5% rendement.

3/ Ik heb visueel gemaakt in welke situatie VAB en VWB gunstiger zijn.

Je ziet:
- Bij een houdperiode van 1 jaar zijn ze per definitie gelijk
- Dan is VAB gunstiger tot een omslagpunt
- Daarna is VWB gunstiger

Afhankelijk van het gekozen gemiddelden (looptijd, rendement) ligt… pic.twitter.com/DSbRxjvewN

— Bert Slagter (@bslagter) February 27, 2026

De heatmap maakt het nog duidelijker. Het rode gebied linksonder laat zien waar de VAB voordeliger is: lage rendementen en korte looptijden. Het blauwe gebied rechtsboven toont waar de VWB wint: hogere rendementen en langere looptijden. Aangezien de helft van het Box 3 vermogen uit spaargeld bestaat, ligt het gemiddelde rendement en de gemiddelde houdperiode laag. Maar voor iedereen die actief belegt en langer vasthoudt dan gemiddeld, pakt de VAB ongunstig uit.

VAB van 36% is een te zware taks op beleggers

Het meest opvallende cijfer uit de analyse: een VAB tarief van 36% komt voor een belegger die 30 jaar lang gemiddeld 12% rendement maakt, vergelijkbaar met het historische S&P 500 rendement, overeen met een VWB tarief van 72%. Dat is volgens Slagter simpelweg te veel. De VAB vernietigt het samengesteld rendement doordat er jaarlijks afgerekend wordt over de waardegroei. Hoe langer de horizon en hoe hoger het rendement, hoe groter het nadeel ten opzichte van een systeem dat pas bij verkoop belast.

Slagter erkent dat de VAB als systeem elegant is en allerlei verstoringen voorkomt. Maar als budgetneutraliteit een voorwaarde is en het tarief op 36% uitkomt, is de schade voor het beleggingsklimaat te groot.

Zijn voorstel: een VAB van 20% is veel beter dan een VWB van 36%. Dat sluit ook aan bij de ambitie van zowel Brussel als de Nederlandse coalitie om huishoudens aan te moedigen meer te beleggen in plaats van te sparen. Als mensen daadwerkelijk meer gaan beleggen, stijgen de houdperiode en het rendement en schuiven de belastinginkomsten vanzelf richting het omslagpunt. Een lager VAB tarief kan zich zo op termijn budgetneutraal terugverdienen.